Pagina’s

De onschuld Tracy Chevalier

Een jaar lang herlezen: september, De Onschuld

Voor het lezen

Wanneer ik precies Tracy Chevalier’s De Onschuld las, weet ik niet meer. Het kan zijn dat ik nog in mijn favoriete Friese stadje woonde, mijn oudste dochter een jaar of negen, mijn toen nog jongste een dreumes. Het kan ook zijn dat ik al in het kleine Drentse dorpje woonde, samen met de man van mijn dromen, die ik was tegen gekomen toen die dreumes net twee was. Als dat laatste het geval is, dan was ik in dat Drentse dorpje inmiddels zwanger van mijn derde dochter. Tijdelijk inbetween jobs en met een onprettig lage bloeddruk die maakte dat ik grote delen van de dag alleen maar op de bank kon hangen en lezen. Hoe dan ook had ik de mogelijkheid om even te verdwijnen in dit mooie historische verhaal.

Van het platteland naar de stad

Dat verhaal staat me wel nog redelijk helder voor de geest. Een arm gezin verhuist in (volgens mij) Victoriaanse tijden (maar kan ook eerder zijn) van het Engelse platteland naar de grote stad Londen. Hier volgen we hun leven in armoede, en hun pogingen om daaraan te ontsnappen. De jongere broer in het gezin (de namen zijn mij weer eens ontschoten, het is dan ook tien tot twaalf jaar geleden dat ik dit las. Mama wordt ouder) maakt kennis met een circus dat regelmatig in hun buurt neerstrijkt en met diens charmante maar enigszins louche directeur. De oudere zus bezwijkt op een bepaald moment voor de charmes van diens zoon.

En weer terug

Na een (aantal?) dramatische gebeurtenis(sen?) vertrekken broer en zus weer naar het dorp waar ze vandaan komen. Wat die gebeurtenis precies was, weet ik niet meer. Iets met een brand, een dood én die zoon van de circuseigenaar staat me nog vaag bij. Maar wat ik nog goed weet is hoe broer en zus (en overige gezinsleden?) het boek eindigen. Ieder komen ze weer aan op hun vertrekpunt en hebben ze op een bepaalde manier iets van hun onschuld – als kinderen en “plattelanders” – verloren, door wat ze hebben meegemaakt. Maar op een dieper niveau hebben ze ook een deel van hun onschuld, hun puurheid en hun hoop behouden. En dat maakte dat ik met een voldaan gevoel het boek sloot. Wat een verhalenverteller die Chevalier! In de jaren erna las ik, meestal met veel plezier, meer van haar boeken, maar deze bleef er bovenuit steken. Geen idee of dat overeind blijft nu ik tien, twaalf jaar na dato ga herlezen. Maar ik heb er veel zin om opnieuw in het verhaal te verdwijnen. Ik spreek jullie graag aan de andere kant van het boek!

De onschuld Tracy Chevalier
Na het lezen

Het geeft me een fijn gevoel dat ik steeds beter ben in het correct herinneren van waar de boeken over gingen. Toch het verschil tussen iets wat je tien jaar geleden of twintig jaar geleden las, denk ik. Er zijn wel wat dingetjes die ik niet helemaal meer goed wist. Zo staat met name de vriendschap tussen de veertienjarige Jem en zijn nieuwe buurtgenoot Maggie centraal, en blijkt de Britse dichter en schrijver William Blake en zijn werk een belangrijke rol in het verhaal te spelen. Was ik helemaal vergeten. Bovendien speelt het verhaal zich zo’n vijftig jaar voor Victoria’s troonsbestijging af; ten tijde van de Franse revolutie (1792), die ook in Engeland voor oproering zorgt. Maar dat zijn kleinigheden, de hoofdlijnen wist ik nog redelijk goed.

Snelle lezer

Van alle boeken die ik dit jaar herlas, was dit de makkelijkste en het boek waar ik het snelste doorheen ging. Ik begon ‘s ochtends vroeg en ‘s avonds was ‘ ie uit (terwijl ik tussendoor gewoon in het huishouden bezig was, boodschappen deed en allerlei andere bezigheden had). Het boek leest gewoon lekker vlot, daar houd ik van. En het verhaal bleef overeind staan. De gesprekken tussen Jem en Maggie, af en toe met Blake erbij zijn boeiend:

‘Zie je wel, dat zijn tegengestelden,’ onderbrak Maggie hem. ‘Licht en donker. Daar hadden Jem en ik het net over, toch, Jem?’
Het gezicht van meneer Blake klaarde op. ‘Ah, tegenstellingen. Wat had je daarover te zeggen, meisje?’
‘Nou. Jem begreep het niet en ik probeerde hem uit te leggen…’
‘Ik begrijp het wel!’ onderbrak Jem haar. ‘Natuurlijk is slecht het tegenovergestelde van goed, en een meisje het tegenovergestelde van een jongen. Maar…’ Hij zweeg.
(…)
‘Nou, kijk het zit zo,’ begon hij langzaam, terwijl hij zich een weg door zijn gedachten baande alsof hij een rotsachtig pad beklom. ‘Het grappige is dat in nat en droog allebei water zit, dat jongen en meisje over mensen gaat, dat hemel en hel plekken zijn waar je na je dood naar toe gaat. Ze hebben allemaal iets met elkaar gemeen. Dus ze zijn niet totaal verschillend van elkaar, zoals mensen denken. Als je het ene hebt, betekent dat niet dat het andere er niet is.’ Jem kreeg hoofdpijn, zoveel moeite koste het hem dit uit te leggen.

Het blijkt in het verhaal ook dat het gezin Kellaway niet naar Londen verhuist om armoede te onvluchten, maar op de loop gaat voor hun verdriet en de herinneringen aan hun broer en zoon die onlangs is overleden. Met name moeder Kellaway merkt in de loop van het boek dat je die gevoelens met je meeneemt, waar je ook woont.

Fijn boek

De Onschuld blijft dus een prettig boek, dat ik met plezier nog eens las. Wel ben ik er iets minder lyrisch enthousiast over dan ik eerder was; opnieuw gevalletje roze bril, vermoed ik. Maar waar ik bij het herleesboek van augustus besloot ruimte in mijn boekenkast te maken en het boek aan iemand anders door te geven, blijft De Onschuld gewoon in die kast staan. Geen enorme hoogvlieger, maar eenvoudigweg een fijn boek. En dat is goed genoeg voor mij.

Volgende maand staat mijn nummer 1 boek aller tijde op de herleeslijst. Hoge verwachtingen? Ja zeker. Licht onzeker over of het boek die verwachtingen waar gaat maken? Dat ook, ja. We gaan het zien. Tot volgende maand!

Jolanda Lichthart, moeder, echtgenote, schrijfster, docent, lezer. Volgens Harry Mulisch zouden echte schrijvers nooit boeken lezen, en zouden echte lezers nooit een boek kunnen schrijven. Maar Harry Mulisch, Schmarry Schmulisch, ik doe het gewoon beide. Ha!

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren