Pagina’s

raar jaar; best of 2020 Jolanda

Jolanda’s boeken van 2020

Dat het een raar jaar was, dat 2020, hoef ik niet meer te zeggen. Dat werd ons in elk jaaroverzicht om de oren geslagen en weten we nu wel. En toch was (en is) het zo. Waar ik het aan merkte, toen ik mijn leeslijst van het afgelopen jaar door keek? Nou, aan de zomervakantieweken. Normaal pak ik een fijne (lees: hoge) stapel boeken in, omdat ik daar -in mijn dromen- in de vakantie ein-de-lijk aan toe kom. In de praktijk echter, gaan we van rommelmarkt naar kringloop naar vlooienmarkt naar nog een markt naar fantasyfestival naar kleinschalig attractiepark, naar museum, naar kunstmarkt, naar vooruit nog eens een rommelmarkt. En kringloop. Zie hier in een notendop een opsomming van al onze vakanties van de afgelopen tien jaar. Hierdoor lees ik wel iets meer dan normaal, maar niet spectaculair veel meer.

Dit jaar echter bleef het bij een enkele kringloop en een enkel ander uitje en bleven we vooral op de camping in het bos. We wandelden, we knutselden, maar we -ik- lazen vooral. In zes weken tijd las ik 27 boeken. Zevenentwintig!!! Dat is een vijfde deel van wat ik het hele jaar las! Ik wil voor deze vorm van lezen dan ook het woord ‘verslezen’ (met de klemtoon op de middelste lettergreep) introduceren. Als combinatie van de werkwoorden ‘verslinden’ en ‘lezen’. Wat een goede zomer!

In totaal las ik 126 boeken. Dat zijn er best veel, hoewel net wat minder dan in 2019. Maar voor dit jaaroverzicht houd ik het iets beknopter en kies ik per genre 1 boek waarvan ik denk dat meer mensen er plezier aan zouden kunnen beleven. Mijn favorieten uit 2020.

Menthol
Non fictie

En waar ik zei 1 boek per genre breek ik direct mijn eigen regel en noem ik er twee voor de categorie non fictie. Het is ten slotte mijn feestje. Eh, jaaroverzicht. Als eerste Menthol, geschreven door Frank Krake. Een biografie over een markante persoonlijkheid. Geboren in de Britse kolonie St Lucia in 1890, vertrekt Joseph ‘ Menthol’ Sylvester in 1909 eerst naar Amerika, om hier al snel te vluchten voor de rassenhaat, om uiteindelijk in de jaren 20 in Nederland terecht te komen. Hier ontmoet hij zijn grote liefde en strijkt hij neer in Hengelo, of all places. Zijn verhaal, ondersteund door prachtige foto’s en archiefmateriaal, is dat van liefde, vervolging, maar vooral van levenslust en uitgesprokenheid, zorgvuldig door zijn biograaf opgetekend. Door de citaten – in het mengelmoes van Engels, Twents en Nederlands waarin hij zijn handelswaar op markten aan de man probeerde te brengen- werd Sylvester voor mij nog meer tot leven geroepen:

“ My name is dr. J.C.P. Sylvester. Ik trachten mij zo goed mogelijk verstaanbaar te maken. Kiek daor een sportieve keerl, mooi pak an, mooie meid aan de arm, maor een gebit als een kerkhof. Jullie schrob de street, hark de tuin en wash de hond, maor when you smorns opstao, you stink oet de bek as ’n rioolputje.”

Over zo’n iemand wil je toch meer lezen? Aanrader!

Een andere aanrader is een Engelse, van een oude bekende: Ruth Goodman, o.a. bekend van de BBC series Victorian Farm en Wartime Farm, en schrijfster van de How to be a Tudor / Victorian / Edwardian boeken. Dit keer schreef ze een boek over haar favoriete periode, de Renaissance. Maar dan net iets anders, zoals de titel al doet vermoeden: How to Behave Badly in Renaissance Britain. Het boek is opgedeeld in zes delen: Offensive Speech, Insolent, Rude and Threatening Gestures, Mockery, Outright Violence, Disgusting Habits and Repulsive Bodies. Zoals ze zelf zegt in het voorwoord:

“Welcome to a century of bad behaviour. Forget the tales of the great and the good: this is a history of flawed and imperfect people. It is an exploration of the written and unwritten rules of Tudor and Stuart England, and how people went about breaking them. You will find, too, step-by-step instructions that lay out exactly how to be such an annoying and irritating person. It is a sort of basic tool kit for navigating your way around the edges of society and sliding between the gaps.”

Wat ik van deze hoogst informatieve gids leerde is dat het verleden echt een ander land is, in de zin van totaal andere mores en gebruiken, maar dat er tegelijkertijd in sommige opzichten minder anders is dan je zou denken. Verder weet ik nu al hoe ik adequaat mensen kan beledigen, mocht ik ooit dr Who tegenkomen en in Renaissance Engeland terecht komen, en de situatie er om vragen. “A turd in your teeth, fools! A turd in your teeth!” Dat zal ze leren.

Tombland
Historische fictie

Dit jaar kocht ik het nieuwste deel uit in C.J. Sansom’s serie over Matthew Shardlake: Tombland. En waar ik normaliter een expert ben in het koesteren van genot, een nieuw en welkom boek zo lang mogelijk in de kast laten liggen en zoveel mogelijk voorpret te genereren, lukt me dat niet met deze reeks. Ik las hem meteen. Geen uitstel, geen voorpret, geen even wachten, maar: bring it on! En dat doet Sansom. Opnieuw een ijzersterk plot, karakters die worden uitgediept en een donkere rand die je desondanks hoopvol doen uitkijken naar de toekomst. En zo heerlijk dik! I love me some thick books, mensen. Tenminste: als het van deze kwaliteit is. Het boek verscheen in 2018, en omdat er de laatste jaren telkens 4 jaar tussen zit, ben ik bang dat we tot 2022 moeten wachten op het volgende deel. Zucht.

Fictie

Hoe ik aan Ingenious Pain van Andrew Miller kwam weet ik niet. Misschien een van de twee kringlopen die ik deze zomer bezocht? Of een little free library? Geen idee. Maar ik weet dat zowel de titel als de omslagtekst mij direct boeiden. Ingenious Pain gaat over het leven van een man die geen pijn kan voelen, en de consequenties hiervan voor hem en anderen. En over wat er uiteindelijk verandert. Ergens, tijdens het knutselen deze kerstvakantie, kwam ik bij het knippen en plakken van mooie plaatjes en interessante uitspraken, een stuk tekst tegen waarbij werd gezegd dat lezen je helpt bij het ontwikkelen van (meer) empathie. Literatuur neemt je immers mee in de belevingswereld van de boekpersonages. Dat dit zo is, geloof ik meteen, en elke extra reden om lekker veel te lezen tel ik mee, maar volgens mij doet een echt goed boek meer. Het verrijkt je leven op een manier die je niet noodzakelijkerwijs goed onder woorden kunt brengen. Soms is het een gevoel, dat je iets meer weet, of misschien wel iets meer bent, doordat je een bepaald boek hebt gelezen. Voor mij was dat in 2020 dit boek.

Ingenious Pain

Want wat ik net noemde over het onderwerp van het boek is een zeer ontoereikende opsomming. Het gaat over zoveel meer. Het gaat over liefde, pijn, emoties, opoffering, waardes. En het roept vragen op die het waard zijn om over na te denken. Hoe zijn lichamelijke pijn en emoties met elkaar verbonden? Welke rol speelde (naam karakter) nu in het verhaal? Waarom doet juist dit verhaal iets met mij? En waarom beschouwt de schrijver de pijn die de hoofdpersoon voelt als ‘ingenious’ / ‘vernuftig’? Strikt genomen is ook dit boek historische fictie, omdat het zich afspeelt in het midden van de 18e eeuw, maar het historische aspect is mijns inziens ondergeschikt aan dat ongebruikelijke en fascinerende verhaal. Gaat dat lezen!

Dichtbundel

Tot slot het boek dat ik als 126e in de rij las in 2020; een dichtbundel. Een heel bijzonder boek; de hersenspinsels van een jonge vrouw die pas anderhalf jaar geleden ontdekte ASS (autisme spectrum stoornis) te hebben. Teksten als middel om de informatieverwerkingsproblemen die deze aandoening met zich mee brengt om te zetten in iets creatiefs en helends. En hoe bijzonder is het als die jonge vrouw dan ook nog je eigen prachtige dochter is?! Ja mensen, Ogma’s juf Jolanda is een zeer trotse moeder.

Maya Lichthart

Voor de mensen die graag meer willen weten over deze dichtbundel: Ogma gaat hier meer aandacht aan besteden. Voor de mensen die hem willen kopen: doen! Ik verwijs alvast naar Acte 5, het eerste gedicht (omdat dit gedicht over mij gaat, wat ik al helemaal super speciaal en ontroerend vind), maar om twijfelaars over de streep te helpen hier het gedicht XI. Thor, pt II. (Als achtergrondinformatie: toen mijn meisje nog een heel klein meisje was onderhandelde ze regelmatig met de wolken of het weer; ze bedelde, vroeg of eiste dat er opgehouden werd met regenen of wind, zittend in het kinderzitje achterop mijn fiets. Het slechte weer voelde voor haar als een persoonlijke aanval, met gevolgen voor haar stemming, zo klein als ze was. Dit is hoe ze dit als jongvolwassene verwerkt in een gedicht)

Thor, speel nou niet zo met het weer.
“ waarom doe je dit weer?”
hij vertelt me dat hij doet wat hij wil,
ik zeg hem dat ik wil dat hij stopt,
dat het nu wel lang genoeg geduurd heeft.
en dan floep ik er per ongeluk uit
dat ik klaar ben met het geregen, alle wolken,
dat ik het, als de bliksem, weg wil hebben.
geschokt kijkt hij mij aan,
vat het veel te persoonlijk op,
zwaait met Mjölnir en gaat van mij vandaan
oh oh.
daar komt gedonder van.

Oh, de titel? Gedichten die ik schreef die ik wel leuk vind. soms. een beetje. Verschenen bij uitgeverij Boekscout. En de schrijfster? Maya Lichthart. Onthoud die naam.

Ga ik nu bezig met de boeken van 2021. En heb ik voor het eerst ooit een goed voornemen hierover. Wat dat is? Daar wijd ik vast nog wel een blogje aan.

Jolanda Lichthart, moeder, echtgenote, schrijfster, docent, lezer. Volgens Harry Mulisch zouden echte schrijvers nooit boeken lezen, en zouden echte lezers nooit een boek kunnen schrijven. Maar Harry Mulisch, Schmarry Schmulisch, ik doe het gewoon beide. Ha!

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren