Pagina’s

Hugh Corbett

Monarchs and Murder, deel 5: Van de derde Hendrik tot aan Hugh (1216 – 1307)

Na Willem de Veroveraar, twee van zijn zonen, zijn kleindochter en kleinzoon kwam de Angevin of Plantagenetdynastie aan de macht met Willem’s kleinzoon, Henry II. Vorige keer zagen we dat diens zonen, ridder-kruisvaarder Richard en de slechte John (die van de Robin Hoodverhalen) aan de macht kwamen. En dat er met de Magna Carta voor het eerst ooit iets van ‘recht voor de gewone man’ gedocumenteerd werd. Na de dood van John, wiens gulzige inname van perziken en zoet bier tijdens een dysenteriegolf hem noodlottig werd, nam diens negenjarige zoon, Henry III, het stokje over in 1216.

Een zootje

Koning Henry III groeide tijdens zijn koningschap op tot een zwakke leider, zoals we dat vaker tegen zullen komen bij koningen die als jong kind al de troon moeten bestijgen (een enkele uitzondering daargelaten.) Hij gaf teveel uit en hing aan de rokken van zijn moeder, wat geheel logisch en terecht is als je negen jaar bent, maar hij bleef dit doen tot aan zijn huwelijk, had moeite met volwassen worden. Na zijn huwelijk liet hij hetzelfde gedrag zien ten opzichte van zijn vrouw en gaf hij blijk van bijzonder weinig politiek benul.

Vanaf het moment dat hij in 1227, als hij 21 jaar oud is, zelfstandig het land bestuurde, werd het land gekenmerkt door een vrij constante stroom van kleine crisissen. Hierin probeerden de baronnen (daar zijn ze weer) hun eigen posities te versterken, terwijl de koning, niet moedwillig maar meer door willekeur, het hof verdeelde in verschillende fracties. Een van de baronnen waar Henry het mee aan de stok had was Simon de Montfort. Hij was een edelman die Henry III’s macht door middel van wetsbepalingen verder had geprobeerd in te perken, zoals de Magna Carta dat had gedaan bij John. Misschien niet heel gek, gezien de zwakte van de dienstdoende koning, maar ik vrees ingegeven door ambitie en eerzucht. Zoals dat gaat aan het hof.

Deze naam, Simon de Montfort, komt naar voren in het eerste Hugh Corbett verhaal van Paul Doherty. En gelijk een sterk verhaal ook, die de toon zet voor zowel de kwaliteit van de hele serie als voor Doherty’s schrijfkunst. In (alweer, arm Engeland) een burgeroorlog, die begon in 1264, versloeg Henry’s zoon Edward de eerzuchtige edelman. Edward maakte hiermee zijn naam, en de dood van de Montfort bracht een omslag met zich mee. Henry III maakte dit helaas niet meer bewust mee, want hij werd na de Montfoort’s dood seniel en bracht zijn verdere leven door met zijn linkse hobby’s. Excuus: ik bedoelde artistieke ambities.

Sterke leider

De wensen van de edelen zoals de Montfort stierven echter niet zo makkelijk als Edward de burgeroorlog de kop had weten in te drukken. Edward die na het overlijden van Henry in 1272 koning Edward I werd is de eerste sterke koning van Engeland in tachtig jaar tijd. Doherty, die niet alleen schrijver maar ook historicus en hoofdmeester op een katholieke school in Londen is, heeft een sterke interesse in deze periode. Het is dus geen wonder dat hij deze tijd kiest om een van zijn langste en populairste historische detectiveseries in te plaatsen.

Edward I
Portret in Westminster Abbey waarvan men vermoed dat het van Edward I is
Bron: Wikipedia

Edward I is niet alleen een van de krachtigste figuren in de Engelse geschiedenis, maar hij was ook een boeiend mens. Een man van tegenstellingen. Doherty laat ons deze koning goed kennen in de serie rondom Hugh Corbett. Corbett vocht als jonge man met Edward op het slagveld en weet hierna in de loop van de tijd steeds hoger te klimmen op de maatschappelijke ladder. Corbett is een spion schuine streep detective die steeds Edward’s belangen in het oog houdt en die voor de meest uiteenlopende opdrachten voor de koning op onderzoek uit moet.

De boeken bieden behalve goed geschreven en spannende verhalen ook een historisch correct beeld van deze markante koning en de intriges waar hij mee moest omgaan. Na het zwakke bestuur van zijn vader en grootvader was het aan Edward I om orde op zaken te stellen, en dat deed hij. Hij veroverde Wales, sloeg daar opstanden neer en bouwde er kastelen. Hij maakte zijn zoon, de troonsopvolger, Prins van Wales; een titel die elke troonsopvolger na hem tot op vandaag heeft gedragen. Hoewel ik het raar blijf vinden om in 2020 een opa van ver in de zeventig nog steeds Prins te noemen, maar zo gaat dat dus in de troonsopvolging.

Hugh Corbett houdt aan deze bemoeienissen van Edward trouwens – spoileralert – nog een vrouw over, de eigenzinnige en eigengereide Maeve, al is hij minder ingenomen met de Welshe schoonfamilie die hij op de koop toe krijgt.

Hugh Corbett

Edward zorgde daarnaast voor aanzienlijk meer invloed in Schotland, iets waar Hugh Corbett eveneens zijn steentje aan bijdraagt, hoewel dat helaas vooral weer gewapende conflicten opleverde. Die Schotten ook altijd! Edward zag al vroeg in dat het beter was om met het parlement samen te werken dan er tegenin te gaan. Hij zocht daarom de samenwerking met de baronnen en hielp zo mee het belastingstelsel en wetgeving te hervormen. Tegelijkertijd voldeed hij volledig aan de eisen voor een ridderlijke Middeleeuwse koning; fouten werden snel vergeven als een koning maar daadkrachtig was en moed liet zien.

Dat eerste, het fouten maken, deed Edward – gelukkig voor hem maar vooral zijn land – maar zelden. Het laatste doet hij zeker, bang om te vechten was hij niet. Zo ging hij mee op kruistocht -zoals bekend een event waar je als koning en ridder aan mee moest hebben gedaan om mee te tellen in de middeleeuwse hippe crowd- en vocht hij mee in vele veldslagen.

Ook in het huwelijkse leven was Edward I geslaagd, hij trouwde met Eleonora van Castilië en had met haar een evenwichtig, rustig en gelukkig huwelijk. Nadat ze overleed richtte hij in elke stad waar haar rouwstoet langs kwam op weg naar haar laatste rustplaats gedenkmonumenten op, om haar niet alleen tijdens haar leven lief te hebben, maar haar ook na haar dood zijn liefde te bewijzen. Het is een zeldzame blijk van tederheid van deze koning, die weliswaar een sterke leider was, maar die tegelijkertijd kon doorslaan, en bekend stond om zijn keiharde en meedogenloze afrekeningen. Hij had dus weinig geduld met zwakkeren, gelukkig is Hugh Corbett in Doherty’s boeken heel goed in staat met deze soms manipulerende, veeleisende en krachtige koning om te gaan.

Queen Eleanor Cross
Queen Eleanor Cross bij Northampton
Hoe het eindigde

Het was te verwachten dat deze strijdende koning tijdens de strijd zou komen te overlijden; dit gebeurde in 1307. Edward was 68 jaar en vocht mee op het slagveld tegen (zijn ze weer) Schotse rebellen die het niet zo eens waren met al die Engelse invloed in hun land. Hoewel er de laatste jaren een kentering is geweest onder historici die minder Engels nationalistisch georiënteerd zijn, en er een breder, genuanceerd beeld is ontstaan, toch is Edward I zelf vooral de geschiedenis in gegaan als een pragmatisch staatsman, ondanks zijn soms brute omgang met zijn minderen. Het tijdperk van Edward I wordt wel gezien als een gouden tijd voor het land. Best fijn, na een aantal koningen die er een potje van gemaakt hadden!

Het zijn voor Edward II, de eerste ‘Prince of Wales’, dus grote schoenen om te vullen, als hij in 1307 zijn vader moet opvolgen. In Doherty’s Corbettserie komt deze tweede Eduard naar voren als een biseksuele, gevoelige en intelligente man, zonder echter de pragmatische inslag van zijn vader. Daar tegenover wel een exact evengrote meedogenloosheid als het om het verslaan van vijanden gaat. Of dit beeld klopt, zien we volgende keer in deel zes van deze serie over monarchen en moordmysteries.

Jolanda Lichthart, moeder, echtgenote, schrijfster, docent, lezer. Volgens Harry Mulisch zouden echte schrijvers nooit boeken lezen, en zouden echte lezers nooit een boek kunnen schrijven. Maar Harry Mulisch, Schmarry Schmulisch, ik doe het gewoon beide. Ha!

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren