Pagina’s

Dokter Zjivago

Dokter Zjivago – Boris Pasternak

Het leven van dichter en arts Zjivago raakt in dit caleidoscopisch vertelde verhaal ontregeld door zowel de nationale gebeurtenissen als zijn liefde voor de getrouwde Lara. Ondanks alles weet hij steeds zijn individuele vrijheid te behouden.
Noodgedwongen verscheen het alom geprezen meesterwerk
Dokter Zjivago van Boris Pasternak in 1957 niet in Rusland maar in het Westen. De Sovjetautoriteiten vreesden de invloed van zijn poëtische en waarachtige roman, over de tijd van de Eerste Wereldoorlog, de Revolutie en de daaropvolgende burgeroorlog.
Dokter Zjivago bezorgde Boris Pasternak (1890-1960) onmiddellijk wereldwijde bekendheid. Voor dit boek kreeg hij in 1958 de Nobelprijs toegekend, maar die moest hij onder druk van de Sovjet-Unie weigeren. Zijn zoon nam de onderscheiding in 1989 alsnog in ontvangst.

Voordat ik aan mijn klassiekersproject begon, dacht ik dat het best pittig zou worden. Dikke, zware boeken had ik voor ogen. Veel pagina’s, lange zinnen, traaaaage bewoordingen… Dat viel dus reuze mee! Okay, het Russische boek van hoeheettieookalweer was best heftig. Het verhaal was behoorlijk traag en nogal absurd. Maar dat had ook wel wat. De boeken die ik daarna las waren helemaal niet zo dik en veel daarvan hadden een heldere en toegankelijke stijl. Goed te doen dus.

Enter Dokter Zjivago

Ik vond toch wel dat er nog een Rus op mijn boekenlijst moest komen. Ik heb tenslotte niet voor niets Russisch gestudeerd. Moedertje Rusland heeft zich diep in mijn hart genesteld en toen ik Dokter Zjivago tegenkwam in de plaatselijke Little Free Library wist ik het: deze Rus zou mijn volgende leesproject worden.

Lang, lang geleden zag ik een stuk van de film. Je kent hem misschien, met Omar Sharif in de hoofdrol. Ik kan me er amper nog iets van herinneren, maar 1 beeld staat me nog voor ogen: Dr. Zjivago en Lara, zijn geliefde, in een troika. Tijdens een gigantische sneeuwbui racen ze voorbij. Logisch dus dat Dokter Zjivago en Lara de hoofdpersonages zijn in het boek, toch?

Dokter Zjivago
Nou…

Nee dus. Het boek begint met een begrafenis. Een jongen reist met zijn oom naar zijn vader. De jongen heeft zojuist zijn moeder begraven. Zijn ouders zijn gescheiden en zijn oom brengt hem naar zijn vader. Of deze jongen Dr. Zjivago of zijn zoon is, geen idee. Vervolgens verdwijnt de jongen van het toneel. Tientallen, voor mijn gevoel honderden andere personages worden hierna beschreven. Met welk doel? Dat blijft onduidelijk.

Lara komt voor het eerst om de hoek kijken na zo’n 50 pagina’s. Ze heeft een affaire met een oudere, getrouwde man. Drama. Ze is een gevallen vrouw. Op een bal probeert ze haar minnaar om het leven te brengen en dat is plek waar de paden van Dr. Zjivago en Lara elkaar voor het eerst raken. Beiden trouwen, niet met elkaar dus en tijdens de Eerste Wereldoorlog treffen ze elkaar weer. Aan het front, waar hij als arts werkt en zij als verpleegster. 

Vervolgens gaan beiden weer naar huis. De revolutie is dan uitgebroken, er is gebrek aan alles. Er is geen verwarming, geen eten, niets. Dr. Zjivago en zijn familie besluiten naar het platteland te verhuizen en daar treffen Lara en Zjivago elkaar weer. En dan eindelijk, na honderden pagina’s, worden ze minnaars. De pret duurt niet lang, want Zjivago wordt gevangengenomen door de partizanen en moet met hen mee, naar het front tegen de Roden. Of de Witten. Of allebei.

Toen was ik de weg dus wel een beetje kwijt. En zat ik toch ook in een kleine existentiële leescrisis. Want waarom wilde ik dit ook weer lezen? Waarom worstelde ik iedere dag door 10 pagina’s Russisch drama? Ik wist het niet meer en besloot het bijltje erbij neer te gooien. Alleen… Toen werd het toch mooi! Ineens wist meneer Pasternak me te bekoren. Lees maar mee:

‘De eerste voorboden van de lente. Het dooit. De lucht geurt naar pannekoeken en wodka, als op vastenavond, wanneer de kalender ook zelf aan woordspelen doet. Slaperig pinkt met haar vettige oogjes de zon in het bos, slaperig knippert het bos door zijn oogharen van naalden, en boterig glanzen om 12 uur ’s middags de plassen. De natuur gaapt, rekt zich uit, draait zich om op haar andere zij en slaapt in.’

En dit stuk dan:

‘De nacht bracht veel onvoorziens. Het was warm, wat iets ongewoons was voor de tijd van het jaar. Er viel een paarlen motregentje, zo luchtig dat het leek alsof het de aarde niet bereikte en als vochtig stof oploste in de lucht.’

Prachtig. Helaas werd het daarna toch weer kommer en kwel en nog langdradig ook. Exit Dokter Zjivago.

In het dagelijks leven is zij druk met tekst als Marketing Communications Manager, maar ’s avonds reist zij met Josje en een bak thee naar verre oorden in langvervlogen tijden. Op zaterdagochtend spreekt ze audioboeken in bij Dedicon, voor mensen met een leesbeperking. Favoriete boeken zijn sprookjesachtig mooi, barsten van de ontberingen en lopen als het even kan, goed af. En de hond gaat dus niet dood! O ja, ze werkt ook nog aan haar eerste verhalenbundel.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren