Pagina’s

Wij slaven van Suriname

Wij Slaven van Suriname – Anton de Kom

Wij slaven van Suriname van Anton de Kom is zowel een literair meesterwerk, een persoonlijke en algemene geschiedschrijving als een felle aanklacht tegen racisme en uitbuiting. In dit boek uit 1934 werd voor het eerst de Surinaamse geschiedenis beschreven vanuit antikoloniaal gezichtspunt, door een afstammeling van slaafgemaakten die de gevolgen van de koloniale overheersing aan den lijve had ondervonden. De Kom vertelt hoe het Nederlandse koloniale bewind het land en zijn inwoners onderdrukte, en hoe verschillende Surinaamse bevolkingsgroepen daartegen in opstand kwamen. Met grote eruditie schrijft hij over de verschrikkingen, maar ook over moed, zelfrespect en vrijheid. 157 jaar na de officiële afschaffing van de slavernij en 86 jaar na publicatie heeft het boek, en zijn boodschap, niets aan zeggingskracht ingeboet.

Zeg eens eerlijk, wie had er al eens van Wij slaven van Suriname van Anton de Kom gehoord? Of tijdens de geschiedenislessen over ‘ons’ koloniale verleden in Suriname? Ik kom maar meteen met de billen bloot: ik niet. Over die geschiedenislessen: bij ons ging het grotendeels over de Tweede Wereldoorlog. Die werd dan wel uit-en-te-na behandeld, dat dan weer wel.

Ik kan me geen enkele les herinneren over Suriname. Okay, ik wist dat Suriname onafhankelijk werd in 1975. Maar dat was het. Ik vroeg aan een eindexamenleerlinge van 2020 met geschiedenis in haar pakket of Suriname tijdens lessen ter sprake was gekomen. “Was dat niet met die Jappenkampen?” was het antwoord. Okay, laat maar.

Wat mij betreft kunnen we dit nationale gat in onze geschiedeniskennis heel makkelijk oplossen. We zetten gewoon Wij slaven van Suriname op de leeslijst. Verplicht. Per direct. Want dat wij met z’n allen niet weten hoe onze blanke voorvaders hebben huisgehouden in Suriname, dat kan echt niet. De volwassen Nederlanders kunnen dan hun exemplaar bij de gemeente ophalen.

Wij slaven van Suriname

Ken je de verhalen over de wrede slavenhouders in Amerika? Vast wel. Nou, dat deden ‘wij’ dus ook. De Nederlanders vervoerden niet alleen de slaven uit Afrika, maar ze hadden ook plantages en dus ook slaven. De Nederlanders stonden zelfs bekend als de wreedste slavenhouders.

De slaafgemaakten kregen stelselmatig te weinig te eten, ze werden voor iedere ‘overtreding’ half of helemaal dood geslagen (of opgehangen of levend verbrand of… onze voorvaderen waren bijzonder inventief), ze dienden dag en nacht beschikbaar te zijn voor hun ‘meester’, leren lezen of schrijven was verboden, echtparen en gezinnen werden van elkaar gescheiden als hun eigenaren dat nodig vonden en de vrouwen werden gebruikt om de volgende generatie slaafgemaakten te produceren.

Maar… Dit mocht allemaal. Dit was allemaal niet strafbaar volgens de wet. Pas in 1863 werd de slavernij opgeheven in Suriname. Ter vergelijking: Engeland en Frankrijk schaften de slavernij in hun kolonies af in respectievelijk 1833 en 1848. Toch een stuk eerder. De Nederlandse plantagehouders kregen een vergoeding van 300 gulden per slaaf, ze leden tenslotte een economisch verlies. De slaven zelf? Die kregen niets.

Helaas werd het leven van de voormalige slaven niet veel makkelijker na het afschaffen van de slavernij. De slavenhouders waren niet gewend om voor arbeid te betalen en betaalden hun werknemers een hongerloontje. Omdat hun plantages niet meer winstgevend (of winstgevend genoeg) waren trokken veel plantagehouders in de loop van de jaren weg, hun werknemers zonder geld achterlatend.

Kortom: lees dit boek. Je zult de wereld en de geschiedenis van ons kikkerlandje beter begrijpen en kennis is macht, dus…

In het dagelijks leven is zij druk met tekst als Marketing Communications Manager, maar ’s avonds reist zij met Josje en een bak thee naar verre oorden in langvervlogen tijden. Op zaterdagochtend spreekt ze audioboeken in bij Dedicon, voor mensen met een leesbeperking. Favoriete boeken zijn sprookjesachtig mooi, barsten van de ontberingen en lopen als het even kan, goed af. En de hond gaat dus niet dood! O ja, ze werkt ook nog aan haar eerste verhalenbundel.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren