Pagina’s

Moeder waarom leven wij?

Moeder waarom leven wij? – Lode Zielens

Moeder, waarom leven wij? Vertelt het verhaal van Netje, een meisje dat werd geboren als jongste van kinderen. Tegen de achtergrond van de familiale ontwikkelingen en de lotgevallen van een hele buurt, schetst de auteur op meeslepende wijze het leven van het proletariaat in het begin van de 20e eeuw in het havenkwartier, de opkomst van het klassebewustzijn en de strijd voor een menswaardiger bestaan. Het is een klassieker uit de Zuid-Nederlandse literatuur. Dit hoofdwerk van Lode Zielens (1901-1944), dat in 1934 werd bekroond met de Staatsprijs voor Letterkunde, staat in de rijke traditie van het Vlaams realisme en naturalisme.

Lees jij wel eens boeken van Vlaamse auteurs? Ik dus amper. Griet op de Beeck heb ik natuurlijk gelezen en onlangs ontdekte ik Dimitri Verhulst. Even een opmerking tussendoor: zijn novelle Mevrouw Verona daalt de heuvel af vond ik meer dan prachtig, aanrader! Maar daar hield het wel op. Ook voor mijn leeslijst (oef, meer dan 20 jaar geleden!) las ik niets van onze zuiderburen. Totdat ik Moeder, waarom leven wij? kreeg van een Vlaamse vriendin.

Perfect voor het klassiekersproject

Nu realiseer ik me wat ik al die tijd heb gemist. Want wat is het Vlaams mooi! Ook al wordt er flink gevloekt en gescholden, op de een of andere manier klinkt het toch beschaafder dan het Nederlandse gebruik van allerlei akelige ziektes. En hoewel Moeder, waarom leven wij? van armoede en alle daarbij horende akeligheid aan elkaar hangt, toch is het prachtig weemoedig.

Moeder waarom leven wij?

Het leven van de arbeider was bepaald niet makkelijk, zo aan het begin van de 20e eeuw. Fabriekseigenaren beslisten over leven en dood van hun werknemers. Als er geen werk was, werden de arbeiders naar huis gestuurd. Dat vrouw, kinderen en ouders dan niets te eten hadden, dat was niet zo belangrijk. Scholing, gezondheidszorg, uitkeringen, allemaal verworvenheden waar de arbeiders van toen alleen maar over konden dromen.

Arbeiders verenigt u

Netje, het hoofdpersonage, is dochter van zo’n arbeider. Later trouwt ze met zo’n arbeider, die haar voor haar zus verlaat. Netje moet het dan alleen zien te rooien, met haar schoonmoeder en zoontje. Er zijn dagen dat ze amper eten. Het is bijna niet voor te stellen dat zoveel gezinnen in zulke enorme armoede leefden. Het is pas 100 jaar geleden. Het salaris van de arbeiders werd uitbetaald in het café, nog een manier hoe de grote bazen de kleine mannen aan zich wisten te binden.

Wat een ellende. Lode Zielens beschrijft het knap. Met verbazing heb ik het gelezen. Wat hebben we het goed, in deze jaren 20. En toch is Moeder, waarom leven wij? niet een grote donkere poel van ellende. Netje weet zich toch iedere keer door de ellende heen te slaan, hoe zwaar en donker de situatie ook is. Met haar doorzettingsvermogen, harde werken en haar liefde voor haar familie redt ze het iedere keer weer. Waardoor Moeder, waarom leven wij? toch een hoopvol boek is. Ondanks de ellende.

In het dagelijks leven is zij druk met tekst als Marketing Communications Manager, maar ’s avonds reist zij met Josje en een bak thee naar verre oorden in langvervlogen tijden. Op zaterdagochtend spreekt ze audioboeken in bij Dedicon, voor mensen met een leesbeperking. Favoriete boeken zijn sprookjesachtig mooi, barsten van de ontberingen en lopen als het even kan, goed af. En de hond gaat dus niet dood! O ja, ze werkt ook nog aan haar eerste verhalenbundel.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren