Pagina’s

De meester en Margarita

De Meester en Margarita – Michail Boelgakov

De duivel en zijn handlangers overvallen Moskou. Het moet tussen 1925 en 1940 zijn. De stad is in paniek: willekeurige mensen worden plotseling krankzinnig of onthoofd, veranderen in vampiers of verdwijnen op mysterieuze wijze. Nog voor de komst van de duivel heeft de ‘meester’ een roman geschreven over Pontius Pilatus, de Romeinse stadhouder die na de kruisiging van Christus zijn handen in onschuld waste. Hoewel zijn boek niet mag verschijnen, wordt hij in de kranten toch van ‘pilatisme’ beschuldigd. Zijn geliefde, Margarita, vindt dat hij zich tegen die onrechtvaardigheid moet verzetten, maar nog voor hij dat kan overwegen wordt hij gearresteerd en opgesloten in een gekkenhuis. Margarita, die haar geliefde wil redden, ontmoet het duivelse gezelschap, sluit zich daarbij aan en verandert in een heks. De duivel zelf raakt zo van haar onder de indruk dat hij haar wens vervult. Aan het lijfelijk bestaan van de geliefden komt een eind, zij verlaten Moskou spoorslags door het luchtruim en vinden onderdak in een bescheiden huisje op het platteland waar zij ‘voor de rest van de eeuwigheid’ mogen blijven.

Een paar jaar geleden kreeg ik van een collega De Meester en Margarita. In het Russisch, dus dat schoot niet zo hard op. Volgens haar was het een fantastisch boek dat ik echt moest lezen. Okay… Een tijdje geleden vond ik de vertaling in de kringloop, yes! Het intrigeerde wel, dus hier is boek 1 van de klassiekers!

Magisch-realisme of zoiets

De samenvatting hierboven heb ik voor jullie van het internet geplukt. Deze dekt de lading van het boek een stuk beter dan de tekst op de achterflap:

The devil comes to Moscow wearing a fancy suit. With his disorderly band of accomplises – including a demonic, gun-toting tomcat – he immediately begins to create havoc. Disappearances, destruction and death spread through the city like wildfire and Margarita discovers that her lover has vanished in the chaos. Making a bargain with the devil, she decides to try a little black magic of her own to save the man she loves.

The master and Margarita

Hierdoor zou je bijna denken dat het een soort love story is, toch? Ruim 180 pagina’s lang was ik aan het wachten op die meester en zijn Margarita. Gelukkig had ik ook de blurb van de Sunday Telegraph gezien: “A masterpiece of magical surrealism, a triumph of the imagination”. Ik vermaakte me wel hoor, want het zit wel goed met die magie. En ook met dat surrealisme.

De duivel verschijnt en opeens worden er allelei vreemde en wrede spelletjes gespeeld met de inwoners van Moskou. Mensen komen te overlijden, raken hun hoofd kwijt, vinden het weer terug, veranderen in dieren, raken hun baan, hun huis, hun geld kwijt. Het is absurd, te gek voor woorden, je vraagt je af hoe Boelgakov het in hemelsnaam (om maar in het jargon te blijven) verzonnen heeft, maar je blijft wel lezen. Ik wel, tenminste.

Een klassieker?

De liefde tussen Margarita en haar Meester (zijn naam wordt niet onthuld) staat centraal in het boek, maar die meester komt pas op pagina 183 om de hoek kijken. Margarita volgt iets later. Boelgakov heeft dus ruim 180 bladzijdes nodig om ons te vertellen wat er allemaal in Moskou gebeurt als de duivel opduikt. Dat is even wennen, in de boeken die we nu lezen, komt de hoofdpersoon toch wel op de eerste pagina’s voor en zo niet, dan toch zeker wel in het eerste hoofdstuk. Toch vond ik het niet vervelend, meneer Boelgakov wist me wel te boeien met de wandaden van de duivel en zijn maten.

En, aanrader?

Absoluut! Zeker als je van magisch-realisme houdt en als je geïnteresseerd bent in de Russische geschiedenis. Want De Meester en Margarita schetst een heel goed beeld van de voormalige Sovjet-Unie. Waar je heel voorzichtig moest zijn met wat je vertelde en aan wie je het vertelde. Een foute opmerking tegen de verkeerde persoon en je zat in een psychiatrische kliniek. Of in een strafkamp. En daar ging je mooie appartement, toevallig naar je jaloerse buurman… En je vrouw was je meestal ook wel kwijt. Je moet wel wat geduld hebben, meneer Boelgakov heeft tijd nodig om z’n punt te maken. Maar saai of langdradig, een oordeel dat we al gauw vellen over de klassiekers, dat wordt hij niet. En dat is best knap, met ruim 500 pagina’s. Dus.

In het dagelijks leven is zij druk met tekst als Marketing Communications Manager, maar ’s avonds reist zij met Josje en een bak thee naar verre oorden in langvervlogen tijden. Op zaterdagochtend spreekt ze audioboeken in bij Dedicon, voor mensen met een leesbeperking. Favoriete boeken zijn sprookjesachtig mooi, barsten van de ontberingen en lopen als het even kan, goed af. En de hond gaat dus niet dood! O ja, ze werkt ook nog aan haar eerste verhalenbundel.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren