Pagina’s

100 nasty women of history

Honderd kattige vrouwen uit de geschiedenis, een juweel van een boek.

Het zal (hopelijk) niemand ontgaan zijn, in 2019 is het precies honderd jaar geleden dat ook vrouwen het recht kregen om te stemmen. Mijn voorouders – mijn wortels liggen in de Friese arbeidersbeweging – waren enkele van de mensen die streden voor dat algemeen kiesrecht. Daarnaast beschouw ik mezelf als feminist én woon ik op 25 minuten afstand van het Groninger Museum. Redenen te over dus om daar, net als Tineke eerder, naar de expositie te gaan over de strijd voor het vrouwenkiesrecht.

Ik genoot met volle teugen maar werd toch in één opzicht een beetje teleurgesteld. In het leeszaaltje bij de expo lagen de interessantste boeken, en mijn geheime subdoel was om met in elk geval één boek over een vrouw(gerelateerd onderwerp) thuis te komen. Maar in de museumwinkel vond ik die boeken niet terug. Gelukkig bestelde ik thuis bij mijn plaatselijke boekwinkel een geweldig ander boek: 100 Nasty Women of History. Brilliant, bad ass and completely fearless women everyone should know. En hieraan beleefde ik minstens evenveel plezier als aan die tentoonstelling.

Pittige dames

In 100 Nasty Women of History beschrijft de auteur, Hannah Jewel, in een bondige, geestige stijl de levens van honderd verschillende vrouwen die het om de meest uiteenlopende redenen verdienen om opgenomen te worden in ons collectieve geheugen. Sommige vanwege het indrukwekkende aantal moorden dat op hun naam staat, andere omdat ze een genie waren, zelfs al waren ze een meisje, weer andere vrouwen omdat ze gevaarlijke dingen schreven volgens verschrikkelijke mannen, maar allemaal zijn ze het lezen en het onthouden waard.

100 nasty women of history

Frances Ellen Watkins Harper bijvoorbeeld, de zwarte dichteres die -schok!- voor kiesrecht streed voor alle vrouwen, en niet alleen voor vrouwen met een lichte huidskleur (en die hiervoor heel wat ellende over zich heen kreeg.) Of Phyllis Wheatly, een van mijn nieuwe heldinnen, die een geniale vrouw en schrijfster was, maar helaas voor haar, niet alleen zonder penis maar ook nog eens als slavin ten tijde van de slavernij geboren werd. Dubbel pech. Of zoals Nellie Bly, de kick ass verslaggever die weigerde om over kindervoeding of breipatronen (hoe interessant ook) te schrijven en die de eerste undercoverjournalist werd. Stoer!

Van nu

Een half boek lang heb ik getwijfeld of Hannah Jewel, de schrijfster, nu Engelse of Amerikaanse is. Volgens mijn informatie Engelse, maar het taalgebruik kwam zo Amerikaans over. Ik las de bio op de achterflap nog eens en toen viel het kwartje. Jewel schreef eerder voor Buzzfeed, de website, en haar schrijfstijl is zoals je daar kunt vinden: progressief, vilein, met zwarte humor, recht voor z’n raap en vooral: heel erg van deze tijd.

Voordat deze beschrijving mensen afschrikt: dat is nu net wat dit boek zo sterk maakt en wat het onderscheidt van het zoveelste geschiedenisboek, waarin alleen maar wordt opgesomd en geïnformeerd. Jewel schreef bij Buzzfeed o.a. over gender en stond bekend om haar satire op de Britse en Amerikaanse politiek. Dat alles motiveerde haar om dit boek te schrijven:

When dear Donald became president, it was hard to know what to do to feel better if you weren’t a Donald fan, beyond perhaps a cathartic scream, or drinking to oblivion. So here’s a suggestion: what better time than the present to look back at the difficult women who came before us? What can we learn from them about how to live our nastiest lives?

Als docent Engels die af en toe ook lesgeeft in geschiedenis weet ik dat het een grote uitdaging kan zijn om mensen duidelijk te maken dat iets dat tientallen, honderden of zelfs duizenden jaren tig gebeurd is, nu nog relevant kan zijn. Hannah Jewel doet dit door heel casual, alsof ze met een vriendin aan het kletsen is, meningen en gebeurtenissen van nu te linken aan die van toen en vice versa. Hannah Jewel is een jonge schrijfster die zowel de taal van nu spreekt als deze weet te gebruiken om te vertellen over de positie van vrouwen toen én nu. Door over pittige wijven van toen te schrijven en dit te verbinden met hoe stevige tantes anno nu behandeld worden vertelt ze een verhaal met een prachtige dubbele laag. Je wordt geïnspireerd door vrouwen uit het verleden en leert in een moeite door wat er in de maatschappij van vandaag aan de hand is, zonder dat het een seconde belerend wordt.

Lachend een beetje triest worden

Het is voor mij lang geleden – als het al ooit gebeurd is – dat ik een boek las dat me tegelijkertijd hardop deed lachen, me triest maakte én deed beseffen hoe urgent en relevant de positie van vrouwen is. Want er is misschien nu honderd jaar stemrecht voor de vrouw, er zijn gebieden op de wereld, gewoon hier in ons hoog ontwikkelde Westen net zozeer als minder moderne delen daarvan, waar vrouwen nog steeds als minderwaardig worden gezien.

100 Nasty Women of History is een prachtig, soms rauw, maar altijd spitsvondig antwoord op al die mensen die vinden dat vrouwenemancipatie iets is dat in een museum thuis hoort, niet meer van deze tijd is. Want zolang er politici zijn die verkondigen dat je vrouwen die moeilijk doen gewoon in hun geslachtsdeel moet grijpen, zolang er politici zijn die in essays schrijven dat werkende vrouwen die de traditionele rol om hun man te ondersteunen van zich af werpen in essentie verantwoordelijk zijn voor het verval van het gezin en eigenlijk van heel Europa, en zolang volgens de denkbeelden van velen het nog steeds de taak van piemelloze mensen is om voor kinderen te zorgen en verder hun benen wijd en mond dicht te houden, zolang dat alles zo is, hebben we niet alleen goede tentoonstellingen maar vooral ook boeken zoals deze hard nodig. Heel hard nodig.

Jolanda Lichthart, moeder, echtgenote, schrijfster, docent, lezer. Volgens Harry Mulisch zouden echte schrijvers nooit boeken lezen, en zouden echte lezers nooit een boek kunnen schrijven. Maar Harry Mulisch, Schmarry Schmulisch, ik doe het gewoon beide. Ha!

3 Comments

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren