Pagina's

De zee de zee

De zee de zee

Sommige boeken vrágen er gewoon om om op een bepaalde plek gelezen te worden. En om op een bepaalde manier op de foto gezet te worden ;-).
Er waren drie eerdere kennismakingen met Iris Murdoch voor nodig voordat ik De zee de zee las, terwijl ik die titel al vanaf het begin in mijn hoofd had.

 

Eerste kennismaking

Mijn eerste kennismaking met Iris Murdoch was een manshoge poster aan de wand van het kantoor van een collega. Dat was ergens in 1999. Het ging om een poster van een schilderij. De poster intrigeerde me. Tachtig procent van de afbeelding werd in beslag genomen door zee. En dan die man daar op de uitkijk, netjes in pak, met een hoed op. Waar zou dat boek over gaan? Die poster prentte zich in mijn herinnering als een reclameposter voor De zee de zee, maar in de praktijk blijkt het om een poster voor De leertijd te gaan.

 

Tweede kennismaking

Mijn tweede kennismaking met Iris Murdoch was de film over haar leven; Iris, uit 2001. Al twee keer met haar kennis gemaakt, maar nog nooit een boek van haar gelezen! Daar moest verandering in komen.

 

De zee de zee

 

Derde kennismaking

Naar aanleiding van die film las ik Het boek en de broederschap. Ik koos dat boek om een heel banale reden; die titel was beschikbaar in de bibliotheek. Een lijvig boek met een klein lettertype. Ga er maar aan staan! Murdoch begint haar verhaal in alle rust en heeft nog geen last van de huidige schrijftrend ‘less is more’ en ‘show don’t tell’, waar ik toch al geen fan van ben. Zij spint haar verhaal gedetailleerd uit en ze vertelt àlles. Aanvankelijk lijkt er helemaal geen sprake van enige opbouw van spanning. Juist wanneer je je afvraagt of er überhaupt nog wel een eind aan het verhaal gaat komen, ontdek je dat het boek je al helemaal in zijn greep heeft. En dan is er geen weg meer terug. Je bent verknocht geraakt aan de personages en het verhaal.

 

Vierde kennismaking

De zee de zee las ik al weer een paar zomers geleden, maar ik kan het verhaal me zó weer voor de geest halen. We hadden een vakantiehuisje gehuurd dat De zee de zee heette. Naar het gelijknamige boek. Ik vond dat ik het boek dan ook maar moest lezen, dat zou het vakantiehuisje vast meer betekenis geven. De bibliotheek diepte het boek voor me op uit de krochten van hun magazijn en later kocht ik een tweedehands exemplaar via marktplaats. Het werd mijn vierde kennismaking.

Het duurde wat langer dan alleen die zomervakantie voordat ik De zee de zee uit had, maar zodra ik het uit had, gebeurde wéér hetzelfde met me als met Het boek en de broederschap. Tijdens het lezen leek het verhaal zich eindeloos voort te slepen, maar zodra ik het uit had, kreeg ik heimwee. Heimwee naar een boek, hoe bestaat het!

 

Waar gaat De zee de zee over?

In De zee de zee schrijft Charles Arrowby zijn memoires. Arrowby is een gevierd toneelschrijver en –acteur. Hij is de 60 gepasseerd en heeft besloten om met pensioen te gaan. Hij wil het toneelleven achter zich laten en heeft een eenvoudig, afgelegen huis aan zee gekocht. In dat vochtige huis op een klip, zonder elektriciteit, begint hij aan zijn memoires. Al snel krijgt hij bezoek van vrienden en bekenden uit de toneelwereld. Geliefden die weer om zijn gunsten wedijveren, zijn neef James met wie hij een – op z’n zachtst gezegd – stroeve relatie heeft.

Dan ziet hij in het dorp een vrouw, die hij herkent als Hartley. Hartley was zijn jeugdliefde en hij ontdekt nu dat zij eigenlijk zijn enige grote liefde was. Al die andere vrouwen die na haar kwamen, waren oefeningen. Hartley is voor hem de ware. Ook Hartley zegt dat ze nog steeds van hem houdt, ondanks dat ze getrouwd is.

Gelukkig voor Charles is de echtgenoot van Hartley een bullebak en gewelddadig, dus kan hij zijn obsessie voor Hartley ongebreideld laten groeien. Op een gegeven moment ontstaat er een situatie die veel weg heeft van een klucht. Iedereen uit Charles’ kenniskring komt te pas en te onpas logeren. Hartley’s geadopteerde – volwassen – zoon Titus woont bij Charles in, de man van Hartley denkt dat Charles in het geheim de èchte vader van Titus is en ondertussen houdt Charles Hartley gegijzeld in een van de slaapkamers. Charles beweegt daartussen heen en weer om het ene verborgen te houden voor de ander en vice versa.

Er is iets aan Murdochs schrijfstijl waardoor ik helemaal door het boek gegrepen wordt, alsof ik een van de personages ben. Iris Murdoch spint het verhaal bijna minutieus uit. Je leest hoe de obsessie van Charles voor Hartley groeit en hoe hij alle realiteitszin verliest. Maar je leest ook hoe hij die realiteitszin later weer terugvindt. Je leest hoe de relatie tussen de neven Charles en James onder spanning staat. Hoe de gedeelde geschiedenis zo lang een belasting is geweest voor Charles, maar hoe hij het later in een ander perspectief kan zien.
En tussen al deze gebeurtenissen is de altijd aanwezige, meedogenloze, mystieke zee.

Weken nadat ik De zee de zee uitgelezen had, miste ik de karakters nog en miste ik de omgeving waarin het verhaal zich afspeelde, alsof de gebeurtenissen ècht hadden plaatsgevonden. Ik kan het niet anders omschrijven dan dat ik heimwee had naar dit boek!

 

Opgegroeid met de boeken van W.G. van de Hulst en heeft daar nog steeds een zwak voor. Keek vroeger graag naar Murder, She Wrote en wenste heimelijk dat zij Jessica Fletcher was. Kwam er ooit aardig dicht in de buurt, toen ze logeerde in het huis uit de serie, wat haar vervolgens inspireerde om zelf een moord mysterie te schrijven. Werkt er aan om dat manuscript als boek uitgegeven te krijgen. Leest, schrijft, mediteert en kijkt naar de stand van de maan om zichzelf beter te begrijpen en te duiden en hopelijk wat wijsheid over te brengen naar anderen.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren