Pagina's

  • Home
  • Non Fictie Fix
  • Koningsdagspecial: ‘Vertel dit toch aan niemand’, leven aan het hof
Koningsdagspecial: 'Vertel dit toch aan niemand', leven aan het hof

Koningsdagspecial: ‘Vertel dit toch aan niemand’, leven aan het hof

Zoals goede katholieke families vroeger ten minste één kind afstonden aan het klooster, zo stelde adellijke families een kind ter beschikking van het hof. De uit Zeist afkomstige Henriëtte van de Poll (1853 -1946) was zo’n adellijk kind.

Vierenvijftig jaar lang was zij in dienst van koningin Emma. Haar loyaliteit en de wens om koningin Emma te dienen gingen vóór alles, zelfs voor de liefde. Dit verhaal schetst het familiedrama dat aan haar hofdienst te grondslag lag en geeft tegelijkertijd een kijkje achter de schermen van een paleis.

 

Waarom heb ik een zwak voor royalty?

Een tijdje geleden vond ik dit boek en de naderende koningsdag leek me een goede gelegenheid om deze te lezen. Want het fenomeen koningshuis is een bijzondere, iets waar ik al sinds ik klein was door ben gefascineerd. Ik heb een zwak voor royalty; met name het Engelse koningshuis (want anglofiel) maar net zozeer voor onze Oranjes. En waarom? Ik weet het niet. Misschien zoek ik door het lezen van dit soort boeken  (ik las eerder de biografie van onze eerste drie koningen, geschreven door dezelfde schrijfsters) wel een soort verklaring voor dat gevoel.

Of je nu republikein, koningsgezind of neutraal bent, dit boek is interessant voor iedereen. Door middel van de brieven van een van Koningin Emma’s hofdames, Henriëtte van de Poll, schetsen Hermans en Hooghiemstra een beeld van het leven aan het hof. En dat ingewikkelde, ambivalente leven intrigeert vanaf de eerste bladzijden. Want:

Henriëtte’s brieven tonen de spelregels die golden tussen de koning(in) en de omgeving. Zij laten zien hoe de absolute hiërarchie de koningin isoleerde. Dat de koning zijn omgeving terroriseerde en niemand hem durfde te corrigeren. Maar ook dat de koning bang en onzeker was, omdat hij nooit wist wat mensen echt van hem dachten. Dat gevoelens altijd werden verdrongen ten gunste van iets anders: status. Dat de koning en koningin elkaar niet konden vertrouwen omdat ze elkaar eigenlijk niet kenden. En dat het hofleven een permanent toneelspel was, dat pas ophield als iedereen ‘s avonds in bed lag.

Bizar om zo te moeten leven.

 

Koningsdagspecial: 'Vertel dit toch aan niemand', leven aan het hof

 

Het hofleven nu

In het tweede deel van het boek laten de schrijfsters nazaten van het hofpersoneel van toen aan het woord en gaat het zowel over de sterk veranderde rol van de adel als over het hofleven nu. Althans, in de tijd van koningin Beatrix, het boek is geschreven enkele  jaren voor haar abdicatie, maar ik vermoed dat er sinds Willem Alexander en Maxima het stokje overnamen niet overdreven veel is veranderd. En datzelfde geldt voor langer geleden. Want hoeveel verschillen er op het oog zijn tussen het hof van Emma en Beatrix, en nu Willem-Alexander, veel is er ook hetzelfde gebleven.

Wij mogen als Nederlanders graag denken dat ons koningshuis zo lekker gewoon is, want dat past bij ons beeld van onze volksaard, onze cultuur. Maar dat zijn ze natuurlijk niet. Kan niet, als je op zo’n manier bent opgevoed, opgegroeid en omringd door dat milieu. Het feit dat het koningschap zo samenhangt met hogere status is iets dat (bij mij) wringt.

 

SuperPRmanagers

Hoe kan het dat voor iemand zoals ik, die fundamenteel overtuigd is van de gelijkwaardigheid van mensen, de adel en het koningshuis toch zo fascineert en speciaal aanvoelt? Ik kan alleen maar concluderen dat onze koning en zijn vrouw, net als hun (schoon)moeder voor hen, hun taak als superPRmanagers van ons land verdraaid goed uitvoeren.

En zolang onze monarchie vrijmarkten, dit soort boeken en oranje Bossche bollen oplevert heb ik daar weinig problemen mee. (Al ben ik blij dat ik niet aan het hof hoef te werken!)

 

Jolanda Lichthart, moeder, echtgenote, schrijfster, docent, lezer. Volgens Harry Mulisch zouden echte schrijvers nooit boeken lezen, en zouden echte lezers nooit een boek kunnen schrijven. Maar Harry Mulisch, Schmarry Schmulisch, ik doe het gewoon beide. Ha!

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren