Pagina's

Burn-out en boeken

Burn-out en Boeken: Jolanda’s 2017, part one

Het afgelopen jaar stond voor mij in het teken van veel dingen, maar een van de belangrijkste daarvan is mijn burn-out, daar kan ik niet omheen. Nu is Ogma een online boekenmagazine, maar wel een anders-dan-andere, met veel ruimte voor persoonlijke leesverhalen. Dus dat wou ik vandaag maar eens doen.

 

Meer!

Helemaal in het begin van het jaar deelde ik hier mijn goede voornemens: ik wilde weer gaan bijhouden welke boeken ik in 2017 zou lezen. Het goede voornemen zat hem er vooral in daar geen doel voor mezelf aan te verbinden in de zin van aantallen. Maar zoals dat gaat bij iemand die jarenlang bezig is zichzelf in een burn-out te storten (geheel onbewust uiteraard, dat was juist de ellende), natuurlijk had ik die stiekem toch. De 50 tot 55 boeken die ik normaliter jaarlijks las vond ik eigenlijk te weinig. Zeker voor iemand die medewerker van een boekenblog is. Dus ondanks dat ik me voornam lekker te willen lezen zonder druk bleef mijn innerlijke criticus (zonder dat ik wist dat ik die had) doorzeuren; pushen om maar zoveel mogelijk te lezen. Meer!!!

En dit, lieve lezers, is een van de symptomen van een burn-out-waiting-to-happen. Bij mij sloeg deze toe begin mei van dit jaar en ik ben om heel eerlijk te zijn nog steeds enigszins herstellende. (Maar al een stuk beter dan toen, hoor!). Ik heb in dit jaar veel geleerd. Over hoe een burn-out werkt, over mezelf, over van alles. Ik heb mijn burn-out altijd gezien, zelfs in de eerste tijd waarin ik alleen maar kon huilen en alles mijn schuld leek te zijn, als een kans op groei en ontwikkeling. En dat is ook zo gebleken. Een van de belangrijkste factoren in mijn herstel bleek uiteindelijk toch lezen. Lezen van een specifiek boek (hierover zo meer) maar ook lezen in het algemeen.

 

Burn-out en boeken

 

Leren om lief te zijn

Het specifieke boek dat mij veel geholpen heeft was een boek van de Belgische arts David DeWulff: De Weg Van Zelf Compassie. Ik ben nu eenmaal van de boeddhistische benadering (heb nota bene zelf een boek geschreven waarin mindfulness en meditatie essentieel zijn*, maar een mens kan veel vergeten (toe te passen) blijkbaar) en De Weg van Zelf Compassie werd mijn studiemiddel. Ik heb het gelezen, onderstreept, aantekeningen gemaakt, besproken met een psycholoog en mijn naasten, oefeningen gedaan en ben begonnen met mediteren. Dit alles heeft mij onwijs veel gebracht. Het heeft mij onder andere geleerd dat mijn jachtsysteem (het systeem dat er in de prehistorie voor zorgde dat je op zoek ging naar eten en dat nu zorgt dat je op zoek blijft naar zaken om je lijf en geest te voeden, op alle mogelijke manieren, van eten, winkelen of drugs tot internetten, klusjes doen en bezig zijn. Dit is het systeem dat eigenlijk nooit helemaal tevreden is en altijd meer wil) en mijn gevaarsysteem (dat in de prehistorie diende om je tegen gevaren te beschermen en nu ervoor zorgt dat je alert blijft en zorgt dat je zaken als onveilig ervaart, zelfs al is dat helemaal niet nodig. Jezelf bekritiseren zorgt er al voor dat je gevaarsysteem op ‘on’ gaat staan) beide volledig over de rooie waren. En daardoor jarenlang mijn derde systeem hebben onderdrukt. Dat derde systeem is je rust- of zorgsysteem. In de prehistorie had je naast eten en niet opgegeten worden ook rust nodig om weer verder te kunnen, al was het alleen maar om je spijsvertering zijn werk te laten doen en weer energie te krijgen. Die rust is essentieel om voor jezelf (en uiteindelijk anderen) te kunnen zorgen en je met jezelf en anderen te verbinden. Door de zelfcompassie training die ik deed, leerde ik dat het nodig was om dat jachtsysteem (met bijbehorende innerlijke criticus, diegene die altijd zei dat hoeveel ik ook deed -en dat was behoorlijk wat, believe you me!- het nooit genoeg was. En dat nooit genoeg gold dus zelfs voor de boeken die ik naast al die bezigheden las.) en dat gevaarsysteem actief uit te zetten, en mijn rustsysteem aan. Dat dit niet makkelijk is spreekt volgens mij vanzelf. Als je lichaam jarenlang structureel teveel dopamine en adrenaline aanmaakt, stopt dat niet meteen en zeker niet vanzelf.

 

A book a day….

Voor mij was de enige manier om mijn rustsysteem aan te zetten, zeker in het begin, toen meditaties nog een brug te ver waren, lezen. Terugtrekken – in slaapkamer of caravan – alleen zijn en lezen. Even niet die gedachten die maar voort raasden, de emoties die door stormden, en alleen maar stilte en lezen. Dat was mijn medicijn.

Uiteraard verbond mijn innerlijke criticus (ja, dat was me er eentje) er direct een nieuw doel aan. Beetje ziek thuis zitten en zitten lezen? Prima, maar dan moesten er dit jaar wel 104 boeken gelezen gaan worden. Twee per week ipv mijn gebruikelijke (gemiddeld) één per week. Tot ik, halverwege het lezen van DeWulff’s boek deze gast, dit alomtegenwoordige stemmetje in mijn hoofd, begon te herkennen en te ontmaskeren. Via een enigszins hilarische meditatieoefening (sorry meneer DeWulff, maar zo voelde het. Niet vervelend en honderd procent nuttig, maar ook hilarisch, ik kan er niets aan doen. Teveel nuchtere Fries denk ik) heb ik deze, behoorlijk tegensputterende, innerlijke criticus toen op vakantie gestuurd. Werk gedaan, ik neem het zelf weer over. Af en toe komt ie even buurten en vervolgens stuur ik ‘m weer weg. Wieberen met dat moeten, dat meer en nooit goed genoeg. Ik lees voor mijn plezier en voor mijn geestelijke gezondheid, niet om aantallen te halen.

 

Niet omdat het moet, maar…

Dat neemt niet weg dat ik het heel leuk vond om bij te houden welke boeken ik las. En uiteindelijk las ik er nog best veel ook, gewoon omdat dat was hoe het ging. Volgende keer zal ik vertellen welke boeken ik las, waar ik van heb genoten, welke ik wat minder vond en vooruit, ook de hoeveelheden. Omdat het leuk is, niet omdat het moet!

* Ja, dat is het boek waar ik hier op Ogma al eerder over schreef, het boek over klaar zijn voor de liefde, met illustraties van Ogma’s Jan Rutger. Dit boek is weliswaar al een hele tijd af, en de plannen om het uit te geven waren al vergevorderd, maar door de burn-out heb ik ervoor gekozen mij eerst volledig op mijn herstel te richten. Als ik dit boek ga publiceren dan wil ik dat met onverdeelde aandacht, energie en in goede gezondheid doen. Dat soort dingen heeft tijd nodig, en dat geeft niets. 2018 is ook een prachtjaar!

 

Jolanda Lichthart, moeder, echtgenote, schrijfster, docent, lezer. Volgens Harry Mulisch zouden echte schrijvers nooit boeken lezen, en zouden echte lezers nooit een boek kunnen schrijven. Maar Harry Mulisch, Schmarry Schmulisch, ik doe het gewoon beide. Ha!

3 Comments

  • Anita Willems

    13 december 2017 at 09:28

    Mooi verslag Jolanda.
    Niet om je meteen een nieuwe taak te geven, maar misschien heb je iets aan het boek De 5 kindconclusies. Een van de vijf conclusies die je als kind kunt trekken ‘ik krijg niet genoeg. = ik ben niet genoeg’. Heel boeiend boek vond ik het.

    Beantwoorden
  • Marcia

    18 december 2017 at 22:03

    Heel mooi en eerlijk geschreven! Zelf ben ik heel benieuwd naar ‘burn-out voor beginners’, een humoristische kijk op burn-outs met tekeningetjes en al. Heel anders dan het boek dat jij hier aanhaalt, maar wel interessant lijkt me 🙂

    Beantwoorden
    • Ogma

      19 december 2017 at 14:40

      Een humoristische kijk op de zaak vind ik ook altijd erg leuk. Nu is het alweer een tijd geleden dat ik een burn-out heb gehad, dus ik hoop het boek niet nodig meer te hebben 😉 ~Tineke

      Beantwoorden

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren