Pagina's

Grutte Pier

Pier, de Profetie van Blinde Simon – Willem Schoorstra

Vijfhonderd jaar na de dood van ‘Grote’ Pier Gerlofs verschijnt nu een magistrale roman over zijn leven, zijn strijd en zijn tijd, aan het uiteinde van de middeleeuwen, een periode vol rampspoed, armoede en twist. Chaos heerst, en op het snijvlak van Oude en Moderne tijd verschijnt in een onstuimige nacht de Wolfshond, wiens komst is voorspeld. 

 

Grutte Pier

 

Dat ik dus gek ben op historische boeken is geen geheim meer. Ook niet dat ik dan het liefst over dat eilandje aan de overkant van het kanaal lees. Ik ben de laatste tijd al uit mijn comfort zone gestapt en er flink wat Italiaanse renaissance tegen aan gegooid (deze bijvoorbeeld). Een gebrek aan zonlicht en prosecco in de donkere wintermaanden waren daar mede de oorzaak van. Maar nu het in tuinesië met een flesje bier weer aangenaam is, wordt het tijd om ook eens naar de Vaderlandse geschiedenis te kijken (verder dan Van Nul tot Nu ben ik nooit gekomen). En met Vaderlands bedoel ik dan It Heitelân. Ik ben dan misschien maar half Fries, maar ik ben wel in Friesland opgegroeid en heb altijd binnen een straal van slechts 35 kilometer gewoond. Best saai, maar soms is saai best lekker. En zo geschiede, ik las een roman over Friese volksheld nummer 1; Grutte Pier! Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin, is gjin oprjochte Fries.

Pier Gerlofs Donia is weduwnaar, vader van twee kleine kinderen en eigenaar van een bescheiden boerderij. Op en nacht probeert een groep Saksische huurlingen de boerderij te plunderen. Pier, zijn kinderen en de dienstmeid weten te ontkomen, maar de boerderij gaat in vlammen op, samen met de trouwe knecht. Ook met de plunderaars trouwens, want Pier geeft ze van katoen. Pier zoekt onderdak bij zijn broer en zijn gezin, maar zint op wraak. Hij laat zijn kinderen achter bij zijn familie en heeft al snel een groep mannen om zich heen die net als hij de Hollandse bezetter in Friesland beu zijn. De heer van Gelre maakt dankbaar misbruik van Pier en verschaft hem met een vloot en geld om nog meer schade aan te richten aan de steden van zijn tegenstander. Het duurt niet lang of zijn bende, De Zwarte Hoop, zaait dood en verderf bij hun grote vijand. Maar brengt het Pier wat hij zoekt?

De afgelopen weken hebben ze verscheidene malen een uitval op het Saksische wespennest ondernomen, waarbij veel doden zijn gevallen. Bovendien leverde het een mooie buit op aan eten, kleren en wapens. Maar vannacht heeft Pier een andere bestemming: hij wil optrekken naar Keimpe Martena, jurist en Saksenvriend. Een landverrader, net als Tjaard Burmania: edellieden die samenspannen met de bezetter voor eigen voordeel en glorie. Vooral dat laatste zit Pier dwars. Hij kan niet begrijpen dat iemand zijn Friese wezen verloochtent om bij een vreemde heerser een wit voetje te halen.

Ik was heel erg verbaasd over hoe weinig ik wist van Grutte Pier. Ik zal het maar eerlijk zeggen, ik wist dat hij grut (groot) was, dat zijn zwaard in het Fries Museum hangt (nou ja, een zwaard dat van hem had kunnen zijn) en dat hij als held wordt beschouwd omdat hij vocht tegen de Hollandse bezetters van Friesland. Dus was het hele boek voor mij één grote goh-echt-waar trip en werd google weer veelvuldig geraadpleegd voor nog meer details (en ja het boek wijkt hier en daar wat af van de overlevering, welke historische roman niet?). Tja, en wat voor de ene partij een volksheld is, voor de tegenpartij gewoon een moordende, plunderende, verkrachtende bruut was. Zo halverwege het boek vond ik dat Pier het wel een beetje bont begon te maken. Die wraak voor zijn boerderij en vrouw had hij inmiddels wel dubbel en dwars binnen hoor. Toch zet Willem Schoorstra hem niet alleen neer als wraakzuchtige piraat, op zijn manier zorgt hij voor de mensen waar hij om geeft en altijd schemert de liefde voor zijn land door de haat heen. Het feit dat hij in dit boek van wroeging ziek wordt en sterft geeft hem wat mij betreft wel een stukje van zijn heldenstatus terug.

De lompheid van een troep rovers is ook terug te vinden in de schrijfstijl. De dialogen zijn net zo bruusk als je van een stel middeleeuwse boeren die in opstand komen kunt verwachten. De alwetende verteller gebruikt wat meer beschrijvende en poëtischer proza. De Friese taal schemert door in de vertaling en ik denk dat de stijl in de originele taal beter tot zijn recht komt. Alleen bereik je daar een veel kleiner publiek mee, terwijl dit boek echt niet alleen geschikt is voor Friezen! En het is ook niet alleen interessant voor de liefhebber van Friese geschiedenis, maar voor alle fans van historische romans. Al vond ik het dan wel weer erg leuk dat ik mijn vorige woonplaats heb gezien door de ogen van iemand die al meer dan 500 jaar dood is.

Nu mijn Brabantse roots nog leren kennen, de Legende van de Bokkenrijders is misschien wel leuk om mee te beginnen. Wie heeft er verder nog tips?

Tineke Luimstra. Leest over verwoeste werelden, moord en doodslag, lang geleden, vreemde wezens, knusse Britse dorpjes en stoere vrouwen. Droomt over reizen langs de mooiste bibliotheken ter wereld en haar eigen piepkleine, tweedehands boekwinkel. Heeft meer boeken dan geld, dus is eigenlijk rijker dan een miljonair. Life is pretty much perfect!

2 Comments

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren