Pagina's

De Hand van Sofonisba

De Hand van Sofonisba – Lorenzo de’ Medici

1624. Gefascineerd door alles wat hij over de schilderes Sofonisba heeft gehoord, begeeft de jonge Anton van Dijck zich naar Palermo. Daar brengt hij de bijna 100-jarige kunstenares een bezoek, waaruit een innige vriendschap groeit. Samen verdiepen ze zich in het bewogen verleden van Sofonisba, en een lang vergeten geheim komt weer tot leven.1564. Er is explosieve informatie van onvermoede reikwijdte die uit handen van Grootinquisiteur Valdés gehouden moet worden. Daarom besluit paus Pius IV de jonge hofdame van de Spaanse koningin, Sofonisba Anguissola, in een geheime missie in te zetten. Maar Sofonisba mag dat zelf niet te weten komen. Dus als de paus haar opdracht geeft een heel bijzonder zelfportret te schilderen, vermoedt de jonge schilderes niets van de rol die haar is toegedacht in dit gevaarlijke spel…

 

De Hand van Sofonisba

 

Aaaah historische romans, ik houd er zo van. In eerste instantie voornamelijk die van het Engelse soort, maar ik heb nu toch al twee uitstapjes naar de Mediterranee gemaakt. Met wisselend succes weliswaar, maar toch een welkome afwisseling tussen al die Engelse landschappen, kathedralen en koningen. Zo vond ik een boek over een stoere vrouw, schilderes in de renaissance, geschreven door niemand minder dan een De’Medici. Toch een voorname naam uit de Italiaanse geschiedenis. Voor de ongelooflijke kringloopprijs van wel 1 dikke, vette euro.

Anton van Dyck reist af naar Sicilië om de bijna 100 jarige Sofonisba te ontmoeten. Sofonisba was in haar jonge jaren een gevierde schilderes, een bijzonder beroep voor een vrouw in die tijd. Sterker nog, ondanks haar talent en het feit dat haar werk gewild was door koningen en pausen, mocht zij haar schilderijen niet signeren en ook niet voor geld verkopen. Het was immers een onbetamelijk beroep voor een vrouw, leuk als hobby, maar niet om de kost mee te verdienen. Inmiddels staat ze wel bekend als één van de grootste schilders uit de renaissance, eat that you misogynistic pigs! Van Dyck is gefascineerd door haar schilderijen en vormt een oprechte en warme band met de pientere, oude dame. Sofonisba vertelt over haar leven en carrière in dienst aan het hof van Spanje. Over de vreemde gebeurtenissen die zich in het jaar 1564 af hebben gespeeld toen zij de opdracht kreeg van de paus om een zelfportret voor hem te maken. De paus heeft dit schilderij niet besteld om van te genieten, maar om een geheime boodschap door te laten geven. Hij stuurt kardinaal Mezzoferro naar Spanje om een andere kardinaal uit de handen van de inquisitie te redden. Al gaat het hem meer om een document in het bezit van de gevangen genomen kardinaal dan om de man zelf. Mezzoferro moet er achter zien te komen of het document veilig is en het antwoord op die vraag in code in het schilderij op laten nemen. Sofonisba weet ondertussen van niets en vraagt zich af wat de raadselachtige gebeurtenissen in haar atelier betekenen.

Nadat ze bij toeval had ontdekt dat iemand stiekem in haar atelier geweest was, had Sofonisba haar waakzaamheid verdubbeld. Omdat ze niet constant in haar kamer kon blijven om de indringer te betrappen, besloot ze hier en daar kleine tekens aan te brengen om te kunnen zien of iemand opnieuw probeerde binnen te komen. Ze verplaatste een aantal kleine, onbelangrijke voorwerpen enkele centimeters, zodat de indringer die wel moest verzetten om bij het schilderij te komen. Het waren minieme details die alleen een oplettende waarnemer opgevallen zouden zijn, zoals een bepaalde plooi in het laken dat het schilderij bedekte om het tegen stof te beschermen.

Wat ben ik blij dat ik niet meer heb betaald dan die ene euro, wat een miskoop zeg! Eerder schreef ik eens dat het niet zo leuk is om een boek tot aan de grond toe af te fikken, maar ik heb me toch niet voor niets door die 269 bladzijden heen geworsteld, ik ga gal spuien. Blijkbaar kom je als schrijver (of paus of koningin van Frankrijk) verder als je naam De’Medici is dan een gemiddelde Jan, Piet of Klaas. Dat historische feit is in ieder geval wel bewezen met dit boek. De achterflap belooft “explosieve informatie van onvermoede reikwijdte”, maar is niet meer dan een lullige samenzwering tussen kardinalen om het begeerde baantje van Paus in de juiste handen te houden. Iets wat volgens mij gewoon lopende band werk was in die tijd, achterbakse en vuile spelletjes om maar zoveel mogelijk geld en macht in handen te krijgen. Als je dan toch al aangeeft in het voorwoord dat dit boek pure fictie is en maar losjes gebaseerd op historische personen maak er dan ook écht wat sappigs van! De delen die gaan over Anton van Dyck en zijn ontmoetingen met Sofonisba zijn best lief en gezellig hoor, zoals er een klik is tussen de oude dame en de jonge schilder, maar voegen weinig toe aan het geheel. Dan is er het verhaal van de gebeurtenissen in 1564, waarbij er van de hak op de tak wordt gesprongen tussen de perspectieven van verschillende karakters, dat duurt dan heel erg lang en opeens, bijna aan het einde moest dat plot over de samenzwering er nog even in worden gepropt met een zogenaamd verrassende twist. Het gebrek aan stijl zal dan misschien aan het vertalen uit het Italiaans komen, gevalletje voordeel van de twijfel, maar daar werd ik ook al niet blij van. Wat mij betreft de 50 Tinten van de historische thrillers. Geef mij even zo’n roodharige non aan om bij te komen!

Tineke Luimstra, anglofiel, aspirant historicus, ploetermoeder, en lezer pur sang die haar kleine meisjes droom om schrijfster te worden nooit echt heeft opgegeven. Voor het gemak trouwde ik ook maar met een boekenwurm die ook nog eens striptekenaar werd en samen kregen wij twee mini boekenwurmen. We hebben meer boeken dan geld, dus eigenlijk zijn we rijker dan een miljonair. Life is pretty much perfect!

Geef een reactie

Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren