Pagina's

Agatha Christie op mijn schrijfbureau

Agatha Christie: de koningin van het ouderwetse detective-verhaal

We hebben hier bij Ogma ooit gezegd dat we het op dit blog vooral willen hebben over de niet doorsnee boeken. Niet de boeken waarover je elders al genoeg recensies kunt lezen, niet de boeken die op dit moment een hype zijn, maar over de boeken die aan de aandacht ontsnapt zijn. Of oude boeken, van die boeken waar je om moet zoeken, maar die de zoektocht waard zijn. Toch wilden we onszelf niet beperken en mag er af en toe eens een bekende bestseller tussendoor. Zo ook vandaag.

Niet dat ik het over een boek ga hebben, maar over een schrijfster. Sterker nog, een van de meest gelezen schrijfsters ooit: Agatha Christie. Dit jaar is het veertig jaar geleden dat ze is overleden, deze week (op 12 januari om precies te zijn) 126 jaar geleden dat ze ter wereld kwam. Verwacht nou geen biografie zoals je die ook op Wikipedia kunt vinden, maar gewoon een persoonlijk verhaal, zoals we dat hier bij Ogma gewend zijn.

Voor mij als schrijver is zij namelijk heel bepalend geweest. Ik las haar boeken voor het eerst als puber, met een steeds meer ontwakend anglofiele inslag. Als kind kende ik haar werk ook al, we keken altijd met het hele gezin naar de Miss Marple serie waarin de onovertroffen Joan Hickson dit oude speurdersdametje gestalte gaf. In mijn tienertijd keken we Poirot met David Suchet en vanaf mijn elfde, twaalfde las ik de boeken dus. Er is iets in haar werk dat tijdloos is. Vanaf het moment dat haar eerste boek uitkwam, in 1920 tot op dit moment zijn haar boeken immens populair. Omdat ze zo filmisch geschreven zijn, zijn ze door de jaren heen ook al vaak verfilmd. In 2015 zag een nieuwe serie het levenslicht, waarin het speurderspaar Tommy en Tuppence de hoofdrollen hebben. Vast niet de laatste verfilming, schat ik zo in. In ons kleine gratis bibliotheekje zijn de vijflingen, de bekende boeken waarin telkens twee hele boeken en drie korte verhalen zijn gebundeld, meestal binnen een dag weg. Mensen wilden haar boeken lezen en dat willen ze nog steeds.

Mij persoonlijk inspireerde ze zelfs tot het schrijven van een boek. Mijn eerste. Op een bepaald moment had ik namelijk alle boeken in de kast liggen en realiseerde ik me dat ik nooit meer een nieuw Miss Marple verhaal zou tegenkomen. Dat vooruitzicht vond ik zo naargeestig, dat ik besloot er zelf een te schrijven. Gewoon voor mezelf, en mijn jongere broer, die ook grote Marplefan is. Mijn lezerspubliek was vrij overzichtelijk en de enige criteria die ik had, was om het boek zoveel mogelijk Christie-esque te laten zijn, en een plot te verzinnen waarbij mijn broer niet zou weten wie het gedaan had. Uiteindelijk bleken er meer mensen in het boek geïnteresseerd en publiceerde ik het via een on demand drukkerij (een exemplaar is te bestellen via het contactformulier van Ogma). Het pseudoniem dat ik koos voor mijn hommage aan de koningin van de whodunnits was Ariadne Olivier, de vernederlandste versie van Ariadne Oliver. Deze vrouw was een deels op Christie zelf gebaseerde schrijfster die in enkele van de Poirot boeken voorkomt. Hoewel Agatha Christie bekend stond als iemand die meer luisterde dan ze praatte, en Ariadne Oliver behoorlijk extravert is, is zij, net als Agatha Christie, eigenzinnig, apart, chaotisch en sympathiek. Zo mag ik, maar alleen op goede dagen, ook graag aan mezelf denken. Vandaag de dag schrijf ik onder mijn eigen naam aan totaal andere dingen, maar haar foto staat ter inspiratie nog steeds op mijn schrijfbureau.

 

Agatha Christie op mijn schrijfbureau

 

Voor mij is Agatha Christie echter meer dan alleen een voorbeeld in het schrijverschap, ik vind haar ook een waanzinnig bijzonder mens. Als eind twintiger las ik haar autobiografie en wat mij trof in wat, maar vooral hoe ze schreef, was haar levenslust. Ze was verpleegster in de eerste wereldoorlog waar ze vrij nare dingen heeft gezien, ze had een lichamelijk ontzettend zware zwangerschap, werd na slechts enkele jaren huwelijk bedrogen en verlaten door de vader van haar enige kind en toch genoot ze intens van het leven. Zij bleef tot aan het einde van haar leven scherp in haar observaties en geestig in hoe ze de wereld beleefde. Zo, de positiviteit en schoonheid van alles kunnen zien en zonder voorbehoud kunnen houden van het leven, zonder angst voor de narigheid die er ook bij hoort, zo wilde – en wil- ik ook leven.

Inmiddels is het dit jaar precies honderd jaar geleden dat Agatha Christie haar eerste verhaal, The Mysterious Affair at Styles, schreef. Het werd pas vier jaar later ook daadwerkelijk gepubliceerd, maar in 1916, ze was toen 26 jaar oud, pakte ze voor het eerst een pen ter hand om een detectiveverhaal te schrijven. Goede zet, wat mij betreft. Vandaag is het precies 40 jaar geleden dat ze is overleden, een mooi moment om één van haar boeken of verhalen te (her)lezen.

Hoe oud waren jullie toen jullie voor het eerst Agatha Christie lazen? Wie is jullie favoriete Christie-creatie: Miss Marple, Tommy en Tuppence, Mr. Harley Quinn, of toch gewoon Hercule Poirot? Hebben jullie speciale herinneringen aan haar boeken of een van de tv-series?

Jolanda Lichthart, moeder, echtgenote, schrijfster, docent, lezer. Volgens Harry Mulisch zouden echte schrijvers nooit boeken lezen, en zouden echte lezers nooit een boek kunnen schrijven. Maar Harry Mulisch, Schmarry Schmulisch, ik doe het gewoon beide. Ha!

9 Comments

  • Heleen

    12 januari 2016 at 08:14

    Ik heb in mijn tiener tijd alle boeken gelezen en herlees ze nu soms wel eens. Mijn favoriet blijft Miss Marple. Maar ook Poirot en Tommy en Tuppence vind ik fijn om te lezen. Met mijn dochter heb ik met kerst naar And then there were none gekeken. Ik den k dat ze binnenkort ook aan Agatha Christie gaat beginnen. Als ze haar stapel boeken uitheeft, ze is ook een veellezer. Ik vind jullie blog overigens heel leuk om te volgen! Altijd fijn, praten over boeken.

    Beantwoorden
  • Wieneke

    12 januari 2016 at 09:31

    Dat tijdloze in haar boeken – afgezien van de beperkte communicatiemiddelen toentertijd natuurlijk – komt waarschijnlijk door de uitgekiende maar koele dialogen. Hetzelfde gevoel heb ik trouwens bij de boeken die in China spelen van Pearl S. Buck.
    Toevallig gisteravond de Moord in de Oriënt Express weer eens ter hand genomen.

    Beantwoorden
  • greet

    12 januari 2016 at 11:14

    Ik had de kinderafdeling van de bibliotheek al “uit” en mocht stiekem van de biebdame boeken van de volwassen afdeling meenemen. Nadat zij keurde of ze wel geschikt waren natuurlijk. Agatha Christie vond ze wel geschikt, dus ik mocht die boeken meenemen. Ik verslond ze.
    Ik lees ze nog graag, zeker op vakantie gaan er wel een paar vijflingen mee, die ik dan vaak achterlaat op vindbare plekken, boekenverzamelplekken, zodat ze weer door anderen gelezen kunnen worden.

    Beantwoorden
  • Derek

    12 januari 2016 at 17:45

    Mijn ouders hadden de volledige vijfling met harde kaft in de kast staan en we keken vaak naar miss Marple. Mijn favoriet is echter Poirot, vooral vanwege de serie moet ik zeggen…

    Beantwoorden
  • Gieneke

    1 april 2016 at 09:25

    Ook ik ben vroeg begonnen met de Agatha Christie boeken. Mijn favoriet is Miss Marple, ook vanwege de films met Margaret Rutherford als Miss Marple. We hebben vrijwel alle DVD’s van zowel Marple als Poirot. De verhalen vervelen nooit, zelfs als je weet wie de dader is.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren