Pagina's

Ellis Peters Broeder Cadfael

Dekselse Detectives op Dinsdag: Ellis Peters, de peetmoeder van de historische detectives

Nee, natuurlijk heeft Ellis Peters niet het genre uitgevonden. Maar ze heeft er wel voor gezorgd dat het bij een groot publiek bekend werd, door haar reeks over de benedictijner monnik, broeder Cadfael. Dat deze reeks zo populair werd heeft volgens mij veel met deze hoofdpersoon te maken.

 

Ellis Peters Broeder Cadfael

 

Broeder Cadfael is een al wat oudere man, die leeft in het Benedictijner klooster van Shrewsbury. Hij is pas op gevorderde leeftijd als monnik ingetreden, na een veelbewogen leven waarin hij rondreisde als kruistochtsoldaat. Hierdoor weet hij meer van de wereld dan de gemiddelde kloosterling. Hij heeft tijdens zijn reizen kennis opgedaan over de leer der kruiden en hij werkt in Shrewsbury dan ook in de kruidentuin, waar hij verschillende medicinale kruiden teelt. Cadfael, van oorsprong Welsh, is een ongebruikelijk soort monnik. Godvruchtig op zijn manier, maar ook werelds praktisch en zeker niet schijnheilig. Zijn kennis over ziekten, de bestrijding ervan, vergiften en inzicht bij onnatuurlijke doodsoorzaken zorgen ervoor dat zijn assistentie vaak ingeroepen wordt door de jongere Hugh Beringar, de schout van Shrewsbury.

De verhalen spelen zich af in de twaalfde eeuw, ruwweg van 1120 tot 1145, in de tijd dat er een strijd woedde tussen twee rivaliserende troonpretendenten: Keizerin Maud en Koning Stephen. Deze strijd, in essentie een burgeroorlog, heeft daadwerkelijk plaats gevonden en in de boeken worden veel historische gebeurtenissen rondom deze oorlog accuraat beschreven.

Ellis Peters, de schrijfster van de Cadfaelreeks, kwam uit de regio Shropshire, waar Shrewsbury ligt, en had zelf Welshe voorouders. Haar echte naam was Edith Mary Pargeter, en behalve de Cadfaelboeken (20 in totaal, ik heb ze allemaal!) schreef ze een waarlijk indrukwekkend aantal andere historische romans, historische en moderne detectives. Ze overleed in 1995, op 82-jarige leeftijd, kort na het voltooien van haar laatste Cadfaeldetective. In Shrewsbury Abbey is een gedenkteken voor haar opgericht.

Ellis Peters Broeder Cadfael

Volgens mij volledig verdiend, want ze heeft geholpen Shrewsbury weer op de kaart te zetten. Haar detectives zijn een combinatie van een goed plot plaatsen in de juiste historische context, een verre van perfecte maar uiterst sympathieke hoofdpersoon én altijd een romantische touch in het verhaal. In bijna elk boek eindigt het verhaal met een goed aflopende romance, en wij historische detective liefhebbers zijn daar natuurlijk suckers voor, met onze romantische inslag. Sowieso appelleren haar boeken aan een bepaald weemoedig verlangen naar dat wat geweest is. Niet de moorden, maar wel de eenvoud die beschreven wordt.

Zijn er dan geen minpuntjes? Nou, stiekem toch ook weer wel. Ellis Peters is historisch accuraat en dat is fijn, maar de soms lange beschrijvingen van de verhoudingen tussen Maud en haar medestanders, en Stephen en de zijnen, halen voor mij af en toe de vaart uit het verhaal. Misschien ook een generatiedingetje, want mijn vader – een verstokte Cadfaelfan, en 36 jaar ouder dan ondergetekende- vind dit niet. Van mij hadden die beschrijvingen wel wat korter gemogen. Maar goed, scannend lezen kan in zo’n geval een oplossing bieden: snel door de feitjes heen, tot het verhaal weer verder gaat.

En ergens is het ook wel fijn dat Peters zo de tijd neemt. Want het lezen van een boek is natuurlijk ook een rustpunt in een vaak druk bestaan. Voor mij staan de Cadfaelboeken synoniem aan ontspanning. De kinderen even ergens anders, een dampende kop thee voor me en dan duiken in het verleden. Shrewsbury, 1143.

Deze rust wilde ik mij niet laten ontnemen toen ik alle delen had gelezen, zowel in het Nederlands als het Engels. En dus keek ik om mij heen naar opvolgers. Welke schrijver had een poging gewaagd om ook een detective in het (verre) verleden te plaatsen en had meer dan slechts een of twee geschreven? Een tussendoortje is immers fijn, maar als verstokte snellezer wilde ik natuurlijk een nieuwe reeks om mijn tanden in te zetten. Over twee weken kun je hier het derde deel van deze dekselse detective dinsdag-reeks vinden, waarin ik je voortaan elke veertien dagen meeneem in mijn zoektocht naar een goede Cadfaelopvolger. Als eerste behandel ik een reeks die zich zo’n tweehonderd jaar na de boeken van Ellis Peters afspelen, in weer een ander deel van Engeland. Een soort Morse, of Lewis, avant la lettre. Over welke stad in Engeland heb ik het nu? Precies. Daarover volgende keer meer!

Jolanda Lichthart, moeder, echtgenote, schrijfster, docent, lezer. Volgens Harry Mulisch zouden echte schrijvers nooit boeken lezen, en zouden echte lezers nooit een boek kunnen schrijven. Maar Harry Mulisch, Schmarry Schmulisch, ik doe het gewoon beide. Ha!

16 Comments

  • Maaike

    5 januari 2016 at 09:24

    Zo fijn dat je me herinnert aan de boeken over Cadfael! Heb de meeste in een ver verleden gelezen en ga ze herlezen, nu hopen dat de bieb ze heeft 🙂

    Beantwoorden
  • Wilma

    5 januari 2016 at 10:21

    Ik ga de Cadfael reeks op mijn te lezen boekenlijst zetten. Ik ben benieuwd! Zijn haar boeken vergelijkbaar met het boek van Umberto Eco – De naam van de roos?

    Beantwoorden
    • Jolanda

      5 januari 2016 at 12:46

      Niet echt. Eco is veel meer literair, dat is Peters niet. De boeken over Cadfael pretenderen dat ook niet. Maar de sfeer is wel echt Engels, middeleeuws en de verhalen zijn interessant genoeg om je een boek lang te boeien. Ik zou het gewoon eens uitproberen als ik jou was.

      Beantwoorden
  • Peggy

    5 januari 2016 at 10:29

    Heb je ook de Cadfael verfilmingen gezien? Ook erg prettig en geven wat mij betreft precies de sfeer van de boeken weer. Ik heb ze (de boeken) helaas nog niet allemaal maar wat kan ik mezelf verliezen in de delen die wel in mijn boekenkast staan. Heerlijk!

    Beantwoorden
    • Jolanda

      5 januari 2016 at 12:51

      Ik ken de serie wel, Peggy, maar ik vind Derek Jacobi gewoon niet goed gecast als Cadfael. Mijn vader, ik noemde hem al in het artikel, heeft dat probleem niet, maar ik vind Jacobi te posh en lichamelijk totaal anders dan Cadfael in de boeken besproken wordt. Voor de rest ben ik het met je eens, ze vangen de sfeer van de boeken goed. Maar ik ben zo’n pietlut dat ik me op zit te vreten vanwege die Jacobi (terwijl ik hem wel een goed acteur vind, alleen niet als Cadfael!) Kinderachtig, he? Gelukkig lees ik toch nog altijd liever dan dat ik tv kijk, dus uiteindelijk geen probleem. Overigens hebben ze op rommelmarkten en tweedehands boekwinkels regelmatig Cadfaels, dus ik hoop dat het je lukt je collectie compleet te krijgen!

      Beantwoorden
  • Wieneke

    5 januari 2016 at 11:38

    Oh ja, lekkere boeken inderdaad over de monnik Cadfael. Ik moet nu ineens denken aan de boeken met de belevenissen van rechter Tie in het oude China (geschreven door Robert van Gulik). Dat zijn ook van die langzame verhalen, zeker geen pageturners, maar allemaal wel goed doordacht.

    Derek Jacobi is een goed acteur, maar als ik de man ergens zie dan moet ik steeds aan een stotterende Romeinse keizer denken. 😉

    Beantwoorden
    • Jolanda

      5 januari 2016 at 12:56

      Haha, wat grappig Wieneke, die ken ik ook via mijn vader. Mij spreekt de achtergrond van het oude China niet zo aan, maar ik kan dat langzame, rustig opgebouwde best waarderen. En dat van die Caligula / Cadfael verwarring snap ik helemaal!

      Beantwoorden
  • Henriette

    5 januari 2016 at 12:09

    Ik denk te weten over welke reeks je het hebt voor de volgende keer. Ik “moet” nodig de Cadfael reeks weer eens lezen, kom alleen steeds weer andere nieuw te lezen reeksen tegen

    Beantwoorden
    • Jolanda

      5 januari 2016 at 13:01

      Ik ken dat, Henriette, sinds ik aan deze serie werk (want achter de schermen zijn we al een tijdje bezig, dat snap je. ) kom ik echt steeds meer nieuwe reeksen tegen. Die stapel nog te lezen boeken werd een boekenplank en inmiddels past het zelfs niet meer op een plank… Luxeproblemen noemen ze dat. En laat je over twee weken nog eens weten of jij goed geraden had? Ik ben benieuwd!

      Beantwoorden
  • Maaike

    5 januari 2016 at 15:23

    Nou Jolanda, ik heb even gekeken in de catalogus van mijn bieb en ik kan je melden dat ik in dit opzicht een slechte bieb heb 🙁 Ze hebben 2 boeken van Ellis Peters met Cadfael, één in het Engels (niet erg!) en 1 grootletterboek. Ik denk dat ik maar naar de kringloop/tweedehandsboekwinkel ga 🙂

    Beantwoorden

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Helaas moet Ogma ook de cookie-jar open trekken. Wij gebruiken cookies om deze website zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken en u te voorzien van de beste informatie. Klik op 'Instellingen wijzigen' om uw cookievoorkeuren aan te passen en voor meer informatie over het gebruik van cookies op deze website.
Annuleren